بباید ستایش نمود عشق را

فیلم زیر سقف دودی ساخته پوران درخشنده، نمونه ی خوبی از به تصویر کشیدن #انقیادزنان است. شیرین یک زن به فنا رفته است که سال‌های جوانی اش را بیهوده در زندگی ای تلف کرده که سر مرد خانه جای دیگری گرم بوده است، حاصل این فداکاری نابخردانه برای حفظ زندگی زناشویی، پسری روان رنجور و عصبی و بیمار است. شیرین به قدری در #نظام_مردسالار حل شده است که خود را در سرد شدن رابطه اش با بهرام مقصر قلمداد می کند، حال آنکه بهرام از دسته مردهایی است که عقده ادیپ دارد و بعد از مادر شدن همسرش احساس جنسی اش را به او از دست می دهد و این جور افراد برای سرپوش گذاشتن روی این عقده، آن را به صورت حسادت به کودک بروز می دهند.
کیانا نمونه ی دیگری از قربانیان #مردسالاری است، دختری است که کتک می خورد و تحقیر می شود اما عشق چنان کورش کرده که نمی تواند راه خود را از دوست پسر نامتعادل بی فکرش جدا کند. رعنا، یک زن سربار است، زن دوم، معشوقه پنهانی، هیجان و عذاب وجدان توامان. بهرام هم در خلال پذیرفتن نقشهای کلیشه ای #جامعه_مردسالار هم ظالم قصه است و هم قربانی، به دلیل خطاکار بودن هیچ وقت آرامش ندارد و دایم در توهم است که دارند به او تیکه می اندازند، نگاه ابزاری اش به شیرین، دست آخر خود او را به یک ابزار (دستگاه عابر بانک)، برای خانواده اش تقلیل داده است.
درخشنده از پس ساختن این فیلم پیام محور با رویکردهای #فمنیستی به خوبی برآمده و حتی سعی کرده هنر خود را هم گاهی در این پیام رسانی به کار ببندد (مثلا در میزانسن صحنه ها، هارمونی رنگی لباسهای شیرین با مبلی که بهرام روی آن نشسته جهت القای نگاه ابزاری بهرام به شیرین و سواری گرفتن از او، همخوانی دارد) اما، استفاده از کلیشه روان شناس و ایراد نصیحت های طولانی و آشکار رادیویی، تمام هنرمندی‌های ظریف و سینمایی را تصادفی و از روی  شانس و اقبال جلوه می دهد.واقعیت این است که نصایح او هم بی کاربرد و غیر اصولی است، اگر شیرین وقتی به لحاظ جنسی پس زده شد، از یک مردی که عقده ی ادیپ دارد تقاضای سکس می کرد، خیلی زودتر این رابطه از هم می پاشید.
بازی #مریلا_زارعی بسیار خوب است، خصوصا سکانسی که موهایش را رنگ کرده و به قول خودش برای بهرام قر و قنبیل می آید، از بازیهای رایج سینمای ایران یک سر و گردن بالاتر است.
در کل فیلمی بود که تقریبا به یک بار دیدنش می ارزد و امیدوارم برای زنانی که با وجود طلاق عاطفی سعی در حفظ زندگی زناشویی دارند، راهگشا باشد.

فروردین 99